Jak dbać o zęby w czasie ciąży?

Kobieta w ciąży powinna szczególnie dbać o higienę jamy ustnej. Świadomość potencjalnych zagrożeń i wiedza jak im zapobiegać uczyni ten obowiązek zrozumiałym i łatwym. Podczas ciąży zmienia się wiele czynników wpływających na stan organizmu oraz zmieniają się zachowania pacjentek, natomiast same zęby „nie tracą na jakości”. Ich stan jakościowy, chemiczny i fizyczny zębów pozostaje bez zmian. Fizjologia ciąży jest niezależna od nas, ale możemy dbać o nasze prawidłowe zachowania.

Lek. dent. Leszek Bury, Easydent Dental Clinic

Nie mamy wpływu na gospodarkę hormonalną (poza wskazaniami ginekologa). Natomiast burzliwe zmiany poziomu hormonów wpływają na stan dziąseł. Naczynia krwionośne rozszerzają się i stają się bardziej łamliwe, co prowadzi do ich zaczerwienienia i rozpulchnienia. Objawia się to krwawieniem podczas szczotkowania, w skrajnych przypadkach nawet przy lekkim dotyku. Chcąc uniknąć bólu i krwawienia pacjentki szczotkują zęby krócej i mniej dokładnie – jest to podstawowy błąd! Prowadzi on do gromadzenia się na zębach płytki bakteryjnej, która potęguje stan zapalny i jeszcze bardziej zwiększa krwawienie. Pacjentka powinna zmienić szczoteczkę na średnią lub miękką, szczotkować delikatniej, z mniejszym naciskiem, ale za to dłużej i dokładniej. Wskazany jest również masaż dziąseł, a także łagodzące płyny do płukania jamy ustnej. Prawidłowe używanie nici dentystycznej jest wskazane nawet wtedy, gdy występuje krwawienie. Jeżeli nitkowanie zębów sprawia manualny problem można zastąpić je używając irygatora wodnego.

Zdarza się, że u ciężarnej pojawiają się nudności i wymioty, na co również mamy niewielki wpływ. Pacjentki odruchowo chwytają wtedy za szczoteczkę i szorują zęby, aby pozbyć się przykrego smaku i zapachu – drugi błąd! Kwas żołądkowy uszkadza chemicznie szkliwo, które przez kilka, kilkadziesiąt minut staje się podatne na ścieranie. Szczoteczka ściera warstwę szkliwa, co może doprowadzić do nadwrażliwości. Pacjentka powinna przepłukać usta wodą niegazowaną lub płynem do płukania, aby zneutralizować kwas i dać zębom czas na regenerację. Po kilku minutach można umyć zęby szczoteczką, ale bez nadmiernego nacisku. Jeżeli smak pasty do zębów powoduje nudności, powinno się ją zmienić  na ziołową lub owocową. Należy zwrócić uwagę, aby pasta zawierała min. 1000ppm fluoru – mineralizuje on powierzchnie szkliwa i chroni przed kwasami.

Mamy także duży wpływ na naszą dietę. Jakość jedzenia ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka, z tego powodu należy pamiętać, aby nasze posiłki były pełnowartościowe, a dieta zbilansowana. Przyszłe mamy częściej sięgają po coś do przegryzienia, tłumacząc swoją zachciankę ciążą. Pamiętajmy, że każda przekąska, nawet najmniejsza, obniża na kilka minut pH w ustach, co powoduje procesy demineralizacji szkliwa. Jeżeli zbyt często podjadamy, może okazać się, że obniżone pH naszej jamy ustnej częściej powoduje uszkadzanie szkliwa niż jego naprawę – kolejny błąd! Pacjentka powinna jeść z umiarem i wstrzymać się ( jak to możliwe) od „przekąsek”. Po każdym głównym posiłku umyć zęby, a po mniejszych posiłkach przepłukać jamę ustną płynem do płukania (ewentualnie wodą niegazowaną). Pomocne w utrzymaniu prawidłowego pH jest żucie gumy bez cukru i unikanie produktów lepkich .

Dowiedziono, że matki ze złą higieną jamy ustnej, zapaleniem dziąseł, kamieniem nazębnym czy ubytkami próchnicowymi dużo częściej rodzą wcześniaki lub dzieci z niską masą urodzeniową. Oznacza to, że stan jamy ustnej ma znaczący wpływ na rozwój płodu.

Zalecane są podczas ciąży wizyty kontrolne u stomatologa. Podczas takiej wizyty lekarz doradzi i wskaże ewentualne uchybienia w higienie oraz zdiagnozuje czy stany zapalne dziąseł nie są powodowane przez leki. Oczyści zęby z kamienia i osadów. a w razie potrzeby wyleczy ubytki. Dzisiejsze znieczulenia są bezpieczne dla płodu i matki. a samo leczenie bezbolesne. Coraz większa liczba lekarzy opowiada się za tym, że w uzasadnionych przypadkach, można wykonać zdjęcie rentgenowskie, nowoczesną aparaturą, przy zachowaniu zasad ochrony radiologicznej. Regularne wizyty kontrolne u dentysty pozwolą na utrzymanie dziąseł i zębów w prawidłowej kondycji.